Chuyện bên lề

Phát hiện mới về lịch sử Ai Cập

Cho đến nay, việc sắp xếp theo niên đại những ngày tháng khởi thủy của Ai Cập chủ yếu dựa vào các phỏng đoán mang tính tương đối. Do không có văn tự ghi chép từ thuở sơ khai này nên thời gian biểu cho sự ra đời của đất nước Ai Cập cổ căn cứ vào sự tiến hóa phong cách của nghệ thuật gốm được khai quật trong các địa điểm chôn cất người.

Các cuộc đào bới khảo cổ học đã hé lộ nơi chôn cất các vị vua và nữ hoàng thuộc triều đại đầu tiên của Ai Cập, nhưng cho tới nay giới nghiên cứu vẫn khó đưa ra một thời gian biểu cụ thể cho giai đoạn khởi nguyên lịch sử nhà nước Ai Cập cổ. Ảnh: BBC
Tuy nhiên, các nhà khoa học Anh mới đây đã sử dụng phương pháp xác định niên đại cácbon phóng xạ đối với tóc, xương và thực vật khai quật được cùng với bằng chứng khảo cổ đã có và các mô hình máy tính để xác định thời điểm nhà nước cổ đại bắt đầu được thành lập.

Các tài liệu trước đây cho rằng, thời kỳ tiền triều đại - khoảng thời gian khi các nhóm người đầu tiên bắt đầu định cư dọc sông Nile và làm ruộng - bắt đầu từ năm 4000 trước Công nguyên (TCN). Tuy nhiên, phân tích mới hé lộ, quá trình này bắt đầu muộn hơn, trong khoảng từ năm 3700 - 3600 TCN.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, chỉ vài trăm năm sau, vào khoảng năm 3100 TCN, xã hội Ai Cập chuyển biến thành nhà nước dưới quyền cai trị của một vị vua. Các chuyên gia khảo cổ tin rằng, vị vua đầu tiên của Ai Cập, Aha, lên nắm quyền sau khi một thủ lĩnh nổi lên khác, Narmer, hợp nhất bờ cõi.

Trưởng nhóm nghiên cứu, tiến sĩ Michael Dee của Đại học Oxford đánh giá sự hình thành Ai Cập thuộc dạng độc nhất vô nhị trong thế giới cổ đại. Ông cho hay Ai Cập cổ là một quốc gia có lãnh thổ; một nước được hình thành từ các biên giới đã được thiết lập, rất giống như các quốc gia ngày nay.

Nhóm nghiên cứu cũng đã có thể xác định khoảng thời gian trị vì của 7 vị vua và nữ hoàng tiếp theo - Djer, Djet, (nữ hoàng) Merneith, Den, Anedjib, Semerkhet và Qa'a - những người đã cùng với vua Aha tạo nên triều đại đầu tiên của Ai Cập.
Mô hình nghiên cứu trên máy tính nhận định, vua Djer có thể cai trị trong hơn 50 năm. Với một khoảng thời gian dài đến như vậy, nó làm dấy lên khả năng là có thể đã tồn tại một hoặc nhiều hơn các vị vua/nữ hoàng khác của Ai Cập, mà chúng ta chưa biết tới hoặc nhà nước có thể đã sụp đổ và được tái dựng lại.

Các ghi chép trước đó cho rằng giai đoạn Tiền Triều đại, khi các nhóm dân bắt đầu định cư dọc theo sông Nile và khai thác đất đai, xảy ra vào năm 4000 trước CN.

Nhưng kết quả phân tích mới cho thấy giai đoạn này phải bắt đầu trễ hơn, vào giữa năm 3700 hoặc 3600 trước CN.
Chỉ vài trăm năm sau, vào khoảng 3100 trước CN, xã hội chuyển biến thành một thực thể dưới quyền cai trị của vua, tức ngắn hơn đến 300 hoặc 400 năm so với ước tính trước đây.

Bình luận về nghiên cứu trên, giáo sư Joann Fletcher đến từ khoa khảo cổ học thuộc Đại học York (Anh), nói: "Đây là công trình rất đáng chú ý, kéo lùi thời điểm bắt đầu lịch sử triều đại của Ai Cập theo hướng tập trung rõ nét hơn nhiều. Việc có một thời gian biểu chính xác cho thời gian trị vì của những nhà cầm quyền đầu tiên của Ai Cập vô cùng có giá trị. Nghiên cứu cũng cho phép chúng ta hiểu rõ hơn về các thời điểm chuyển giao quan trọng trong giai đoạn khởi nguyên của thời kỳ tiền triều đại".
TH
Ý kiến bình luận của bạn đã được gửi!
Bật chế độ gõ tiếng Việt
Bình luận của bạn Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.

Thông tin website

Chuyên trang Bản tin khoa học công nghệ.
Thực hiện : Phòng Khoa học - Công nghệ, Trung Tâm CNTT, BộVăn hoá,Thể thao & Du lịch.
Người chịu trách nhiệm chính: Nguyễn Thanh Liêm - Giám đốc.

Địa chỉ: Ngõ 2 số 20, Vân Hồ, Hoa Lư, Hà Nội;
Tel: 0243 9745845
Email: khoahoccongnghe@cinet.gov.vn
Ghi rõ nguồn khi phát lại thông tin từ website này.

Liên hệ Tòa soạn